Nie wkładaj tych pamiątek do walizki. Jeśli wykryją je w Twoim bagażu, możesz mieć kłopoty

Magnes na lodówkę, wentylator czy płócienna torba z nazwą miasta to nie zawsze najlepsze pamiątki. Dla wielu osób idealną pamiątką jest coś, co można posmakować, powąchać lub wyhodować. Jeśli jednak zdecydujemy się kupić tego typu pamiątki, powinniśmy sprawdzić, czy na pewno możemy je przywieźć do Polski z danego kraju.

Nielegalny transport roślin wiąże się nie tylko z ryzykiem utraty pamiątki z wakacji. Jeśli służby celne i podatkowe wykryją taki produkt w bagażu osobistym, podróżnemu może grozić kara finansowa – ostrzega Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), organizator kampanii UE „Plant Health 4 Life”.

Jest to wspólna inicjatywa Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), Komisji Europejskiej oraz 33 krajów partnerskich. Jej celem jest podniesienie świadomości w zakresie zdrowia roślin oraz wpływu codziennych decyzji podejmowanych przez Europejczyków na środowisko, bezpieczeństwo żywnościowe i gospodarkę.

Przepisy te, które mogą dotyczyć każdego turysty, obejmują znacznie więcej niż tylko egzotyczne sadzonki. Kontroli podlegają również niektóre warzywa, owoce, nasiona, a nawet kwiaty cięte.

Według EFSA, Każda roślina lub produkt roślinny przywożony spoza Unii Europejskiej musi posiadać świadectwo fitosanitarne wydane przez właściwe organy ds. ochrony roślin w kraju pochodzenia. Niniejszy dokument potwierdza, że produkt jest wolny od chorób i szkodników.

Ale to nie wszystko. Przewóz roślin przeznaczonych do sadzenia oraz niektórych owoców i warzyw wymaga zgłoszenia do granicznej kontroli fitosanitarnej. Dotyczy to między innymi: papryki, bakłażanów, owoców cytrusowych i warzyw korzeniowych.

Warto zauważyć, że przepisy te dotyczą nie tylko firm importujących rośliny, ale także turystów podróżujących prywatnie. Dlatego też, jeśli chcemy przywieźć do domu sadzonkę kupioną podczas wakacji lub inne roślinne pamiątki przeznaczone do własnego użytku, również musimy je zgłosić.

Zgłoszenie odbywa się za pośrednictwem systemu TRACES NT, stosowanego w całej Unii Europejskiej. Co ważne, kontrola fitosanitarna jest płatna, a jej koszt zależy od rodzaju i ilości przewożonych roślin lub produktów roślinnych.

Jeżeli podczas kontroli w bagażu wykryje się nielegalne owoce, rośliny lub nasiona, podróżny ponosi koszty ich zniszczenia lub zwrotu.

W Polsce za nadzór nad zdrowiem roślin odpowiada Państwowa Inspekcja Fitosanitarna i Nasienna (PIORiN). Inspektorzy przeprowadzają kontrole graniczne i monitorują ryzyko związane z rozprzestrzenianiem się szkodników i chorób roślin. Wszystko to dlatego, że Nawet niewielka ilość materiału roślinnego sprowadzonego z zagranicy może stanowić zagrożenie dla upraw i środowiska naturalnego.

Organizmy pasożytnicze – szkodniki, patogeny, owady i grzyby – mogą przemieszczać się wraz z transportowanymi nasionami, owocami lub sadzonkami. Jak zauważa EFSA, często są one niewidoczne gołym okiem, ale po przedostaniu się do nowego środowiska stanowią poważne zagrożenie dla lokalnych upraw, ogrodów i ekosystemów.

Skala tego problemu jest ogromna. Szkodniki odpowiadają za około 40 procent strat w światowych uprawach żywnościowych, a globalne straty gospodarcze wynoszą około 220 miliardów dolarów rocznie – zgodnie z danymi EFSA.

Eksperci podkreślają, że Ich rozprzestrzenianie się wynika przede wszystkim z rozwoju handlu międzynarodowego, ale także z intensywnego ruchu turystycznego.

Niestety, ten globalny problem często zaczyna się od decyzji, która na pierwszy rzut oka wydaje się zupełnie niewinna. W walizce znajduje się pyszny owoc kupiony na lokalnym targu, roślina zebrana podczas podróży lub sadzonka zakupiona od rolnika.

Bardzo ważne jest, aby przepisy fitosanitarne nie dotyczyły wyłącznie odległych, egzotycznych miejsc. Oferta obowiązuje we wszystkich krajach spoza Unii Europejskiej.

Organizatorzy kampanii „Plant Health 4 Life” przypominają, że wymogi fitosanitarne dotyczą również roślin importowanych m.in. z Norwegii, Islandii, Wielkiej Brytanii i Turcji.